· 

De kunst van het interviewen. Of: hoe maak je een goed interview?

Een interviewer is geen notulist. En een interview is geen vraag-antwoord spelletje, maar een gesprek. Hoe maak je samen een interview waarmee je de exposure krijgt die je zoekt?

Ik had al zo'n acht jaar ervaring opgedaan in de landelijke journalistiek toen we rond 2000 het verzoek kregen van het destijds grootste advocatenkantoor in Nederland: of we hun magazine wilden maken. Het eerste interview voor dat magazine was met mr Cuperus, toen een van de bekendste advocaten in het bouwrecht. Na de zakelijke kennismaking kwamen we op het onderwerp. Terwijl ik hapte naar een openingsvraag, selecteerde mr Cuperus met aandacht een sigaar uit het kistje dat voor hem stond, liep naar de grote glazen deuren in zijn kamer, schoof de gordijnen opzij, opende de deuren, trok puffend zijn sigaar aan en dicteerde vervolgens met één hand op de rug: 'Het bouwrecht is de afgelopen 25 jaar aanzienlijk veranderd. De belangrijkste ontwikkelingen die wij signaleren zijn de technische innovatie, de regelgeving met betrekking tot contractering en tot mogelijke risico’s van inleners- en ketenaansprakelijkheden.' Waarop hij even omkeek en vroeg: 'Heeft u dat, meneer Duynstee?'

Een greep uit onze interviews met bekende en minder bekende Nederlanders.


Hoe interview je een Bekende Nederlander?

Journalistiek, interview, journalist interviewer
Interviewen is geen vraag/antwoord spelletje, maar een gesprek.

Heeft u dat, meneer Duynstee! Het kwam niet in zijn wijze hoofd op dat interviewen iets met een samenspel te maken had. Een interviewer is geen notulist. Slechts in hele uitzonderlijke gevallen kun je iemand 'aanprikken' en leeg laten lopen en alleen maar kleine vraagjes stellen als: 'Hoe bedoelt u dat?' 'Kunt u een voorbeeld geven?' En: 'Wanneer was dat precies?' Bijvoorbeeld als je weet dat iedereen in Nederland met ingehouden adem op dat verhaal zit te wachten. Denk aan Sjaak Rijke die ruim drie jaar door terroristen werd vastgehouden in Mali of aan André Kuipers die terugkwam uit de ruimte. Of als het om iemand van het kaliber Louis van Gaal gaat, die graag zijn of haar ei kwijt wil. Of om iemand die q.q. zijn visie geeft, zoals een minister of iemand anders die inhoudelijk op het hoogste niveau bij een materie betrokken is. In die gevallen kun je zelfs aan een full quote interview denken.

 

het interview als vraaggesprek

In alle andere gevallen is het een één-tweetje tussen geïnterviewde en interviewer, waarbij een uitwerking in de vorm van een vraag-antwoord alleen opwindend is als er ook echt sprake is van een gesprek. Dat is niet makkelijk, maar je zou het wel moeten proberen. Bekende presentatoren/interviewers die dat bijvoorbeeld nooit lukt, zijn Harry Mens van Business Class en Tom Egbers in Studio Voetbal. Dat is soms tenenkrommend om naar te kijken. Kijk dan eens naar Jeroen Pauw of luister eens naar Roelof Hemmen of Bernard Hammelburg op BNR. Het antwoord op een verwachte vraag levert nooit een spannend antwoord op. Het is pas bij de vervolgvraag op dat eerste antwoord waar het echte gesprek en dus ook het interview begint. Dat noemen we 'vragen van de tweede categorie'. En dat vraagt ook wat van je interviewtechniek: je mond weten te houden, een korte opmerking plaatsen, de laatste vijf woorden van een antwoord herhalen als vraag. En zo zijn er wel tien manieren om iemand op de praatstoel te krijgen.

bereid een interview voor

Interview
Interview met oprichter Klaas Joosten LinkPizza op Frankwatching (450.000 volgers) met 16.700 views

Vragen stellen kan iedereen. Het gesprek voeren is de kunst. Ook voor het geschreven interview. Het interview is de meest gebruikte en meest misbruikte journalistieke vorm. Kijk naar de televisie, luister naar de radio, lees de krant. De belangrijkste les voor zowel interviewer/presentator als geïnterviewde is: bereid je voor. Zorg dat je als geïnterviewde en interviewer dezelfde briefing en focus hebt. Dat geldt helemaal voor interviews op televisie en radio. Bij politici, CEO's en BN'ers zie je overigens dat presentatoren als Matthijs van Nieuwkerk, Sven Kockelmann en Twan Huys zich niet altijd alleen tot het afgesproken scenario zullen beperken. Vaak speelt er meer en 'overvalt' de presentator van dienst zijn gesprekspartner met een vraag over een actueel onderwerp. Hoe dan ook, bij elk interview gaat het nooit alleen om het onderwerp, maar ook om de context, dus om markt, maatschappij, trends, thema's, topics, issues, dilemma's, controverses. Voorbereiden dus. 

soorten interviews

Interview
Interview met Jeroen Molenaar van Epic Agility op Frankwatching met 3.400 views

In de sfeer van branded journalism kunnen interviews  gestructureerd, ongestructureerd of semi-gestructureerd verlopen. Met 'gestructureerd' wordt bedoeld dat je de vragen en de volgorde van de vragen afwerkt, zonder dat je van de vragen of de volgorde afwijkt. Dit type interview wordt vaak gebruikt voor kwantitatief onderzoek, omdat je op die manier de antwoorden met elkaar kunt vergelijken. Maar ook het zogeheten 'uitvragen' door consultants kun je het best gestructureerd doen. In de semi-gestructureerde variant mag je van de vragen en de volgorde afwijken en mag je doorvragen. Dit type onderzoek wordt vaak gebruikt voor kwalitatief onderzoek en bij verhalende evaluaties waarbij respondenten wordt gevraagd naar hun ervaringen m.b.t. een bepaald thema/topic. Maar het is uiteraard ook heel geschikt voor interviews in de sfeer van de publieksjournalistiek en bedrijfsjournalistiek. Het is wel zo netjes om een informant/interviewee te laten weten welke vragen je in gedachten hebt. Maar het wordt pas spannend bij het doorvragen. In ongestructureerde interviews geef je alleen de onderwerpen aan waarover je het met iemand wilt hebben. Dan ga je het gesprek helemaal open in. 

journalistiek interview

Interview
Interview met presentatiecoach Frank van Leer met 13.600 views

Soms kan een voorgesprek helpen. Bijvoorbeeld met de woordvoerder of het hoofd communicatie van een organisatie. Meestal is het handig om van tevoren de hoofdvragen voor te leggen zodat iemand zich kan voorbereiden. Voor onderzoek en vakbladen komt het soms voor dat het puur om de informatie gaat. Dan kan het zelfs handig zijn om te vragen of de interviewee de vragen meteen ook maar invult. Dan kun je vervolgens op basis van die antwoorden nog een aanvullend telefonisch interview beleggen. Maar bedenk wel: over dat soort interviews zullen geen Kamervragen worden gesteld, zoals de sympathieke Tom Egbers dat altijd zegt. Spannend wordt het nooit. Simpelweg omdat je de interactie mist. Maar accuraat is het natuurlijk wel. 

Bob Duynstee is een creatieve communicatieadviseur. Hij studeerde rechten, heeft een journalistieke achtergrond en is een expert op het gebied van storytelling.

Interesse in een branded interview voor een online platform, tijdschrift of krant?

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Print Friendly and PDF


Reactie schrijven

Commentaren: 0