Zeven tips voor leiders uit de wereld die storytelling heet

Verhalen vertellen is Chefsache. De strategie uitleggen, je visie geven, een standpunt verdedigen, je mensen bezielen, de verandering toelichten. Maar dan moet je als leider wel rekening houden met de tegen-verhalen in je organisatie. Met belemmerende overtuigingen. Zeven tips voor leiders uit de wereld die storytelling heet.

1. leiderschap en de corporate story

Storytelling

Duik eens in geschiedenis van de organisatie. Elke leider van elke organisatie wordt nu en dan geconfronteerd met de grote trage vragen van de organisatie voor de corporate story: wie zijn we, waar staan we voor, wat is de bedoeling precies en waar zijn we op weg naartoe? Het is de taak van de leider om daarop antwoorden te formuleren en die antwoorden ook uit te dragen. Probeer daar een eigen visie op te ontwikkelen. Ga eerst eens in gesprek met de bedrijfshistoricus of lees eens de jubileumboeken door om een gevoel te krijgen bij de historie. Ga vervolgens het gesprek aan met een dwarsdoorsnede van de medewerkers op de thema's die spelen en vang die verhalen op. Bied een luisterend oor maar beloof niets. 

2. leiderschap en tegen-verhalen

Realiseer je dat er in elke organisatie ook tegen-verhalen rondzingen. Deze tegen-verhalen zijn minstens zo bepalend voor de cultuur in de organisatie als de officiële verhalen die rondgaan. En de cultuur is weer bepalend voor de mate waarin je je strategie of visie kunt realiseren. Dus je hebt als leider eerst en vooral te dealen met die tegen-verhalen. Dat zijn narratieven als: Dat hebben we eerder al geprobeerd, maar dat werkt niet, Je kunt hier maar beter niks doen wat niet wordt gevraagd, want dan loop je alleen maar een risico, Als je hier je kop boven het maaiveld uitsteekt, gaat ie eraf. Wat zijn die verhalen precies? Probeer eens te achterhalen waar die verhalen vandaan komen. Maak die verhalen bespreekbaar en ontwerp zelf een positief verhaal tegen dat tegen-verhaal. Laat ze in elk geval NOOIT onbesproken. Laat ook zien wat je als organisatie in het verleden al hebt overwonnen. Bemoedig medewerkers, praat ze geen angst aan, maar geef hoop. 

3. leiderschap en de heilige graal

No pain, no gain. Wat valt er te winnen? Wat is de heilige graal in je verhaal? Er is een boek dat heet No Story, No Glory. Ik zou het hier willen omdraaien: No Glory, No Story. Als er niks te winnen valt, valt er ook niks te melden. Hier ligt een kerntaak voor het leiderschap in de organisatie. En dan bedoel ik het leiderschap op alle niveaus: vertel wat er te winnen valt. Vertel dat het niet gemakkelijk zal zijn. Dat het een uitdaging is. Kijk goed naar de waarde van weerstand: mensen houden vast aan wat ze kennen. Loslaten is eng. Laat zien dat je oog hebt voor de waarde van wat is, maar vertel ook waarom het anders moet en die dat dan als de call to adventure. Maak het niet alleen uitdagend, maar ook spannend.

4. leiderschap en verandering

Storytelling en leiderschap
Storytelling is de beste manier van communicatie bij verandering

Storytelling is de beste manier van communicatie bij verandering. Waarom? Omdat het kernthema bij storytelling ontwikkeling is; transitie, verandering. Je staat op punt A en moet naar punt B. Welke weg ga je bewandelen? Welke obstakels moet je onderweg overwinnen? Welke monsters loeren er? Storytelling is zo ongeveer uitgevonden om het verhaal te vertellen aan de hand van een metafoor, een analogie, een parabel of een voorbeeld uit de praktijk. Maak daar als leider gebruik van door een externe verhalenvanger de organisatie in te sturen om de juiste verhalen op te halen. Een ervaren verhalenvanger vangt ook de zogeheten untold stories op. Untold stories zijn verhalen die niet officieel gedeeld worden, maar die wel van (grote) invloed zijn op de cultuur en het klimaat in de organisatie. Ze vormen als het ware de donkere anti-materie. Met de untold stories krijg je zicht op de weerstand en de waarde van weerstand. Want ergens zit er een logica in die weerstand. Die is niet voor niks zo gegroeid. 

5. leiderschap en de boodschap

Als je eenmaal de tegen-verhalen hebt geïdentificeerd en benoemd en je weet waar ze vandaan komen, begin dan te bouwen aan je eigen verhaal op basis van de positieve overtuigingen in je organisatie. Maak dat verhaal aanschouwelijk. In elke presentatie of management-speech zit een boodschap. Vraag je van tevoren goed af wat die boodschap precies is en formuleer die boodschap positief. Zeg dus niet wat je niet (meer) gaat doen, maar wat je wel gaat doen. Probeer niet meer dan één boodschap in je verhaal te verwerken. Heb je er meer, ga dan een etage hoger zitten. Daarmee wordt het wel iets abstracter, maar dat kun je dan ondervangen door voorbeelden uit de alledaagse praktijk te geven. Of door je punt te visualiseren. Dat verhoogt de 'plakfactor' van je verhaal. Kijk ook eens op spreken in het openbaar

6. leiderschap en het gebruik van tegenstellingen

Om zaken scherper neer te zetten, kun je werken met tegenstellingen. Wil je dat de organisatie een rondje wordt, begin dan te vertellen over het vierkant. Draai het dus om. Niet te negatief, want je mensen zitten nu nog allemaal in het vierkant. Noem juist wat positieve kanten van het vierkant. Maar vertel ook waarom je een rondje moet worden. Dat zijn dan meteen de negatieve kanten van het vierkant. Die mag je vervolgens wel benoemen, maar dan als positieve kanten van het rondje want eigenlijk worden de negatieve kanten van het vierkant juist door het rondje gedefinieerd. Let er daarbij wel op dat je het veranderdoel (het rondje) positief formuleert. Formuleer je het negatief, dan weten mensen doorgaans nog niet wat de bedoeling is. Vertel dus als leider wat je wél wil en hoe je het wil. 

7. leiderschap, sentimenten en de woorden

Verhalen vertellen is Chefsache. Hou het bij het vertellen van verhalen concreet, persoonlijk en dichtbij. Gebruik geen dure woorden als je ook betaalbare woorden kunt gebruiken. En gebruik vooral de woorden uit de organisatie. Niet perse het jargon, maar woorden die mensen van vlees en bloed gebruiken tijdens hun werk. De woorden heb je nodig om het sentiment te bespelen. Natuurlijk zijn argumenten belangrijk, maar de doorslag wordt gegeven door het sentiment. Er zijn er twee: hoop en angst. Zoek het in de hoop. 

Heb je feedback, aanvullingen, vragen of adviezen bij deze blog? Laat het mij weten.

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Reageer

Deel dit!

Volg ons


Reactie schrijven

Commentaren: 0