Blogs
Hoe verhalen organisaties sturen, ontwikkelen en veranderen

Cultuur is geen vast gegeven waar strategie zich maar naar moet voegen. In organisaties moet cultuur juist toetsbaar zijn aan de strategie. De vraag is dan wel: welke cultuur? Naast de culturele bagage die mensen meenemen en de sectorale cultuur van de branche waarin de organisatie opereert, zit de echte dynamiek in de cultuur die de organisatie zelf vormgeeft; dus de organisatiecultuur. Dáár bepaalt cultuur of strategie werkt of faalt.

Waarom reageren mensen instinctief op verhalen — zelfs wanneer ze weten dat ze beïnvloed worden? Deze blog onderzoekt hoe leiderschap, samenwerking en betekenisgeving al honderdduizenden jaren de organiserende principes van menselijke ontwikkeling vormen. Van kampvuren op de savanne tot boardrooms nu: organisaties functioneren uiteindelijk minder via informatie dan via geloofwaardige narratieven die richting, identiteit en samenhang creëren.

Organisaties veranderen zelden op commando. Onder de waterlijn werken onzichtbare verhalen, emoties en belangen: de onderstroom. Het onbenoemde vormt het onderbewuste, dat het officiële verhaal kan maken of breken. Succesvol veranderen vraagt om het verbinden van officiële plannen met deze onderstroom, door emoties te benoemen, spelregels bespreekbaar te maken en samen succes te definiëren.

Verandertrajecten mislukken opvallend vaak. Meestal wordt dat verklaard door weerstand, gebrekkig leiderschap of onvoldoende draagvlak. Maar onder de oppervlakte spelen diepere mechanismen. Organisaties zijn gebouwd voor continuïteit, niet voor verandering. In deze blog bespreek ik tien verborgen valkuilen die in de veranderliteratuur vaak onderbelicht blijven, van ontbrekende betekenisvorming en narratieve discontinuïteit tot de kracht van informele verhalen en sociale bewij

Organisaties zijn, aldus socioloog Erving Goffman, scenische systemen: mensen stemmen hun gedrag af op het toneel waarin/waarop zij zich bevinden. Een organisatie is zo’n toneel: met rollen, verwachtingen, scènes, rekwisieten, verboden en routines. Wat doen mensen daar dan op dat toneel? Wat wordt er van hun verwacht?