De koning en de sprookjesverteller

De koning op zijn plek

‘Zo, jij bent dus de sprookjesverteller.’

De eigenaar en oprichter van het bedrijf zei het lachend toen ik de trainingsruimte binnenstapte voor een incompanymasterclass over storytelling. De lach maakte de scepsis niet minder duidelijk. De deelnemers zwegen.

‘Dank voor dit mooie begin,’ zei ik. Terwijl ik mijn spullen uitpakte, vroeg ik: ‘Wat is volgens jullie eigenlijk een sprookje?’

Niemand antwoordde.

‘Dat weet toch iedereen,’ zei de eigenaar. ‘Wat is dat nou voor vraag?’

Ik vroeg of hij ook bekend was met de culturele betekenis van sprookjes.

‘Ik niet,’ zei hij. ‘Maar jij waarschijnlijk wel, anders zou je het niet vragen. Toch?’

Op dat moment ging zijn telefoon. Hij nam op en voerde het gesprek op luide toon, terwijl de deelnemers bleven wachten.

‘Goed,’ zei hij na afloop. ‘Waar waren we?’

‘Bij sprookjes. Die verschillen in één opzicht niet zoveel van de verhalen die in organisaties rondgaan. Ze maken duidelijk wat hier hoort, wie erbij hoort en wat iemand zich kan veroorloven. Ook wanneer de koning in de zaal zit.’

Het bleef stil. Even later ging zijn telefoon opnieuw.

Toen ik mijn spullen begon in te pakken om te vertrekken, gebaarde hij dat ik daarmee moest ophouden. Deze keer brak hij het gesprek af.

‘Goed,’ zei hij terwijl hij opstond. ‘Ik moet weer aan het werk. Veel plezier allemaal.’

De deur viel achter hem dicht. De deelnemers keken naar mij en vervolgens naar elkaar.

‘Volgens mij,’ zei ik, ‘is de masterclass al begonnen.’

Nog voordat er één theorie over storytelling was behandeld, had de organisatie een verhaal over zichzelf opgevoerd. Niet in woorden, maar in gedrag. De eigenaar bepaalde wanneer het gesprek begon, wanneer het werd onderbroken en wanneer hij er weer uitstapte. De stilte van de anderen vertelde welk effect dat had. Geen verhaal op de website had die machtsverhouding zo precies kunnen beschrijven.

Bob Duynstee