De koning en de sprookjesverteller

De koning op zijn plek

'Zo, jij bent dus de sprookjesverteller.'

De eigenaar/oprichter van het bedrijf waar ik voor een incompany Masterclass Storytelling de trainingsruimte binnenstapte, zei het lachend maar niet minder sceptisch terwijl hij mij een hand gaf en zich voorstelde.

De deelnemers waren muisstil.

'Dank voor dit mooie begin, zei ik terwijl ik mijn spullen uitpakte. Wat is volgens jullie een sprookje?'

Niemand die iets zei.

'Sja, dat weet toch iedereen, zei de eigenaar, wat is dat voor een vraag?'

Het was me wel duidelijk dat hij zelf niet om deze masterclass had gevraagd en er eigenlijk alleen maar bijzat om zichzelf van de onzin van deze investering te overtuigen. En zo had hij ook meteen voor de andere deelnemers de toon gezet.

'Iedereen kent er natuurlijk wel een paar. Maar bent u ook bekend met de culturele betekenis van sprookjes', vroeg ik.

'Ik niet, maar u waarschijnlijk wel, want anders had u dat niet gevraagd. Toch?' 

Terwijl hij zelfingenomen om zich heen keek, ging zijn telefoon. Hij stond de persoon aan de andere kant van de lijn op luide toon te woord.

Was dit een test?

'Goed, waar waren we?', vroeg hij quasi-geïnteresseerd toen het gesprek was afgelopen.

‘Sprookjes', zei ik, 'verschillen in culturele zin niet zoveel van de verhalen die in elk bedrijf rondgaan: ook die verhalen bepalen wat hoort, wat niet hoort, wie erbij hoort en wie niet en of mensen iets durven zeggen als de koning erbij zit.'

Even was het stil. Loodzwaar stil en ik aarzelde of het nog zin had om...

Opnieuw ging zijn telefoon en nam hij op.

Dat ging hem zo niet worden, zag ik en ik begon mijn spullen weer in te pakken, waarop hij een gebaar maakte dat ik daarmee moest ophouden. Hij brak het gesprek af.

'Goed, zei hij, ik moet weer aan het werk. Veel plezier allemaal.'

Daar stond ik dan. Dit kon ik natuurlijk niet onbesproken laten. Aan de andere kant zou dat ook heel confronterend zijn naar de deelnemers. Dus oppassen!

'Dit is hoe macht werkt, begon ik. Dat is gewoon groter dan de persoon van de oprichter/eigenaar. In die zin is jullie oprichter/eigenaar ook de gevangene van zijn rol. Niet dat ik zijn gedrag daarmee goed wil praten, maar ik kan het daar wel mee verklaren. Wat we zagen was een live-demonstratie van hoe macht werkt. Dat is de onderstroom en die is sterker dan alles wat in officiële communicatie aan de orde komt. En precies daar begint voor mij storytelling.'